Eski Pano
Eski kahverengi taraklara aile içinde kolayca “bakalit” denebilir; fakat renk ve ağırlık malzemeyi kanıtlamaz. Fenolik reçine, selüloit, sert kauçuk, kazein, boynuz veya daha geç bir plastik olabilir. Bu nedenle ilk kayıt “malzemesi doğrulanmamış kahverengi kalıplı tarak” gibi betimleyici olmalıdır.
Kimin kullandığını, nerede durduğunu, eve ne zaman geldiğini ve kutusunun bulunup bulunmadığını kaydedin. Her bilginin kaynağını ayırın. Hatıra kıymetlidir ama üretici bilgisi değildir. Tarağın iki yüzünü, sırtını, dişlerini ve işaretlerini ölçekle fotoğraflayın.
Tanıma İşlemi Nesneye Zarar Vermemeli
Kalıp izi, damga, diş biçimi, tamir ve ışık görmemiş alanlar uzman karşılaştırmasına yardım eder. Kızgın iğne, sertçe ovalama, ısıtıp koklama veya kimyasal deneme iz bırakabilir, zararlı buhar çıkarabilir ve yanıcı malzemeyi tehlikeye atabilir. Arşivin koruması gereken kanıtı yok eder.
Selüloit özellikle yanıcıdır. Eğrilme, çatlama, toz, yapışkanlık, renk değişimi veya keskin koku varsa az temasla kaydedin; ısıdan ve diğer nesnelerden ayırıp koruma uzmanına danışın.
Temizlik En Az Müdahaleyle Başlar
Önce kiri fotoğraflayın ve tarihî iz mi, zararlı kalıntı mı olduğunu sorun. Malzeme bilinmiyorsa yumuşak fırçayla kuru temizlik temkinli başlangıçtır. Suya yatırmayın; alkol, aseton, çamaşır suyu, cila ve aşındırıcı kullanmayın. Arşiv tarağını temiz görünse bile yeniden kullanmayın; çatlak ve kırık diş yaralayabilir.
Parlaklığı Değil Dişleri Destekleyin
Tarağı kaymayacağı, dişlerine yük binmeyeceği destekli ve güvenli bir kutuda düz saklayın. Güneş, kalorifer, nem değişimi ve yapışkan etiketten uzak tutun. Kırık parçaları aynı kayıtla ayrı paketleyin; malzeme bilinmeden yapıştırmayın.
Fotoğraf filtreleri aşınmayı gizlememelidir. Gözlemi, aile anlatısını ve ihtimalli malzeme tanımını ayrı yazın. Değer yalnız “bakalit” adında değil; aşınmış diş, eski tamir ve aynanın yanındaki yer gündelik bakımı anlatır. Dijital Nostalji Arşivi nesneyle birlikte bilgimizin sınırını da korur.